Arapça Özlü Sözler

Kötü kimselerle arkadaşlık kurmak, şeytanın tuzağıdır.

ظَنُّ الْعَاقِلِ خَيْرٌ مِنْ يَقِينِ الْجَاهِلِ

Yalancının mumu, yatsıya kadar yanar.

إنَّ لِلْحِيطَانِ آذَانًا

Edep, altından daha değerlidir.

( حِيطَانِ kelimesi, حَائِط kelimesinin çoğul şeklidir; “duvar” anlamına gelir. Modomot anlamı; “Hiç şüphesiz duvarların kulakları vardır” şeklindedir. Atasözü olarak bu ifade, “yerin kulağı var” şeklindedir)

İnsanların en akıllısı, onlardan (en güzel şekilde) özür dileyendir.

Sinirlenmenin başı delilik, sonu da pişmanlıktır.

تُعْرَفُ الشَّجَرَةُ مِنْ ثَمَرِهَا

İnsanların sana nasıl davranmasını istiyorsan öyle davran.

الْحُرُّ عَبْدٌ إذَا طَمَعَ وَالْعَبْدُ حُرٌّ إذَا قَنَعَ

إحْذَرِ الْكَلْبَ الصَّامِتَ وَالْمَاءَ الرَّاكِدَ

Yüksek ses, boş karından çıkar.

(Bu ifadede, Mübteda iIe Haber arasında takdîmte’hîr vardır. Mübtedai Muahhar الْخَلُّ kelimesidir, Haber de أحْلَى kelimesidir.)

أوَّلُ الْعِلْمِ مُرٌّ وَآخِرُهُ حُلْوٌ

سِلاَحُ الضُّعَفَاءِ الشِّكَايَةُ

تَرْكُ الْجَوَابِ عَلَى الْجَاهِلِ جَوَابٌ

الْبَعِيدُ عَنِ الْعَيْنِ بَعِيدٌ عَنِ الْبَالِ

Bilgisiz tecrübe, tecrübesiz bilgiden daha hayırlıdır.

Akıllı kişi, diline sahip olandır.

الصَّبْرُ أحْسَنُ دَوَاءٍ

Hastalık teşhis edilirse, tedavi kolaylaşır.

الإنْسَانُ عَبْدُ الإحْسَانِ

Güneş giren eve doktor girmez.

Kimi uzaktakiler, yakındakilerden daha faydalıdır.

ضَرْبُ اللِّسَانِ أشَدُّ مِنْ طَعْنِ السِّنَانِ

Zayıfların silahı, şikâyettir.

Sabır, en iyi ilaçtır.

İlimsiz düşünce, sapıklık; amelsiz ilim, vebaldir.

أحْلَى مِنَ الْعَسَلِ الْخَلُّ بِلاَ شَئٍ

الصَّوْتُ الْعالِى مِنَ الْبَطْنِ الْخَالِى

Dilin seni hapsetmemesi için, sen onu hapset!

شَمْعَةُ الْكَذَّابِ لاَ تَشْتَغِلُ إلاَّ إلَى وَقْتِ الْعِشَاءِ

التَجْرِبَةُ بِدُونِ تَعَلُّمٍ خَيْرٌ مِنَ التَّعَلُّمِ بِدُونِ تَجْرِبَةٍ

Sağlık, sağlıklı olanların başında bir taçtır. Onu ancak hastalar görür.

Tavuk, horoz gibi öterse kesilir!

Sükût, âlim için süs; cahil için bir örtüdür.

Akıllının zannı, cahilin yakinen bilmesinden daha iyidir.

الإحْسَانُ يَقْطَعُ اللِّسَانَ

İlmin başı acı, sonu tatlıdır.

سِيرَةُ الْمَرْءِ تُنْبِئُ عَنْ سَرِيرَتِهِ

اُتْرُكِ الشَّرَّ يَتْرُكْهُ

İhtiyaç sahibi, kördür.

السُّكُوتُ لِلْعَالِمِ زِينَةٌ وَلِلْجَاهِلِ سَتْرٌ

سُلْطَانٌ بِلاَ عَدْلٍ كَنَهْرٍ بِلاَ مَاءٍ

Evden önce komşu al.

Yerin kulağı vardır.

إحْبِسْ لِساَنَكَ لِئَلاَّ يَحْبِسَكَ

سِرُّكَ أسِيرُكَ إذَا نَطَقْتَ بِهِ فَأنْتَ أسِيرُهُ

İnsan, (kendisine yapılan) iyiliğin kuludur.

رُبَّ بَعِيدٍ أنْفَعُ مِنْ قَرِيبٍ

Sebat, başarının yoludur.

Kimi davranışlar, konuşmaktan daha anlamlıdır.

Hür kişi, tamah ettiğinde köle; köle, kanaat ettiğinde hür kişi olur.

Âdemoğlu, kendisine yasaklanan şeylere karşı çok hırslıdır.

İnsaf, dinin yarısıdır.

عَامِلِ النَّاسَ كَمَا تُحِبُّ أنْ يُعَامِلُوكَ

إبْنُ آدَمَ حَريصٌ عَلَى ماَ مُنِعَ مِنْهُ

إشْتَرِ الْجَارَ قَبْلَ الدَّارِ

الرَّأىُ بِغَيْرِ عِلْمٍ ضَلاَلٌ وَالْعِلْمُ بِغَيْرِعَمَلٍ وَبَالٌ

Arkadaşın, sana doğruyu söyleyendir; seni tasdik eden değil.

إمْرَأةٌ بِلاَ حَيَاءٍ كَطَعَامٍ بِلاَ مِلْحٍ

Gözden ırak olan, gönülden de ırak olur.

أوَّلُ الْغَضَبِ جُنُونٌ وَآخِرُهُ نَدَمٌ

صَاحِبُ الْحَاجَةِ أعْمَى

Bela, söylemeye bağlıdır إنَّ الْبَلاَءَ مُوَكَّلٌ بِالْمَنْطِقِ

التَّأجِيلُ لِصُّ الزَّمَانِ

Hayâsız kadın, tuzsuz yemek gibidir.

إذَا كَانَ بَابُكَ قَصِيرًا فَلاَ مَقَرَّ لَكَ مِنَ الإنْحِنَاءِ

الْعَاقِلُ مَنْ أمْسَكَ لِسَانَهُ

إذَا صَاحَتِ الدَّجَاجَةُ صِيَاحَ الدِّيكِ فَلْتُذْبَحُ

جَوَابُ الأحْمَقِ السُّكُوتُ

İhsan, dili keser. (İhsan, iyilik; dille gelecek zararları engeller)

Bedava sirke, baldan tatlıdır.

صُحْبَةُ الأشْرَارِ مَصِيدُ الشَّيْطَانِ

Ağaç, meyvesiyle tanınır.

إذَا عُرِفَ الدَّاءُ سَهُلَ الدَّوَاءُ

Kapın alçaksa, eğilmek zorundasın.

Senin hürriyetin, başkalarının hürriyeti başladığı an biter.

Kişinin davranışları, karakterini yansıtır.

تَنْتَهِى حُرِّيَّتُكَ حِينَ تَبْدَأ حرِّيَّةُ الآخَرِينَ

Dil yarası, kılıç yarasından daha ağırdır.

Sırrın esirindir. Konuşursan, sen onun esiri olursun.

Adaletsiz sultan, susuz bir nehir gibidir.

الصِّحَّةُ تَاجٌ عَلَى رُؤُوسِ الأصِحَّاءِ لاَ يَرَاهُ إلاَّ الْمَرْضَى

Susan (sessiz) köpekten ve durgun akan sudan sakın!

Kimsenin olmadığı vadide tilki vali olur إذَا كَانَ الْوَادِى خَالِيًا يَكُونُ الثَّعْلَبُ وَالِيًا

Bu cümleyi aşağıdaki şekilde de ifade edebiliriz.

Sen kötülüğü terk et ki, o da seni terk etsin.

الأدَبُ خَيْرٌ مِنَ الذَّهَبِ

الإنْصَافُ نِصْفُ الدِّينِ

رُبَّ حَالٍ أفْصَحُ مِنْ لِسَانٍ

الْبَيْتُ الَّذِى تَدْخُلُهُ الشَّمْسُ لاَ يَدْخُلُهُ الطَّبِيبُ

(Çok bela okuyan/söyleyen, belaya uğrar)

Cahile cevap vermemek, bir cevaptır.

Sükût, razı olmanın kardeşidir. (Sükût, ikrardandır)

جَوَابُ السَّفِيهِ السُّكُوتُ عَنْهُ

أعْقَلُ النَّاسِ أعْذَرُهُمْ لِلنَّاسِ

صَدِيقُكَ مَنْ صَدَقَكَ لاَ مَنْ صَدَّقَكَ

الثَّبَاتُ طَرِيقُ النَّجَاحِ

Ahmağa cevap, sükûttur.

Bir şeyi erteleme, zamandan çalmadır.

السُّكُوتُ أخُو الرِّضَا